Tìm hiểu về nghệ thuật múa lân sư rồng

Tết trung thu (còn gọi là tết đoàn viên) là ngày lễ truyền thống ở Việt Nam. Trẻ em rất thích tết trung thu vì được chơi đèn ông sao, bày cỗ trông trăng và được chơi các trò chơi dân gian.

Và một phần đặc sắc nhất không thể thiếu, phần biểu diễn hay nhất, được trông chờ nhiều nhất không chỉ trong dịp tết trung thu 2017 mà trong bất kì dịp trung thu nào, đó chính là biểu diễn múa lân, sư, rồng.

Múa lân, sư, rồng trong dịp tết trung thu được xem là mang đến điềm lành không chỉ cho trẻ em mà còn cho cả người lớn.

Môn nghệ thuật múa dân gian đường phố này thường được biểu diễn trong các dịp lễ hội đặc biệt như tết nguyên đán hay tết trung thu.

Vì lân, sư tử, sư rồng được xem là ba con vật mang đến điềm lành, thịnh vượng cho gia chủ.

Không khí rộn ràng, nhộn nhịp của ngày tết trung thu với các trò chơi dân gian truyền thống, với các con đường tràn ngập lồng đèn ông sao, tiếng trống thùng thình vang lên khắp nơi mà thiếu đi sự xuất hiện rực rỡ của các chú lân, sư, rồng thì quả là thiếu đi không khí vui tươi đặc trưng của ngày lễ truyền thống này.

Để biểu diễn tiết mục múa lân, sư, rồng khoảng từ 10 – 15 phút, người biểu diễn đôi khi phải luyện tập cả tháng trời.

Mỗi lần biểu diễn cần khoảng 10 người tham gia, nếu biểu diễn ở không gian lớn đôi khi có đến 20 tham gia biểu diễn cùng một lúc.

Trong đó có một đội phụ trách âm thanh ( đánh trống, thanh la, chập chõa, tán xạ) và một đội biểu diễn gồm người múa lân, sư, rồng và ông địa.

Không phải bất cứ ai thích cũng có thể múa lân, sư, rồng được bởi lẽ đây là môn nghệ thuật đòi hỏi võ thuật điêu luyện và niềm đam mê, sự kiên trì, tinh thần đoàn kết, khả năng sáng tạo và cảm thụ âm nhạc nhạy bén.

Và cũng còn bởi vì từng động tác biểu diễn của múa lân, sư, rồng được bắt nguồn từ công phu mai thung hoa. Đây là một môn công phu rất khó luyện, thường chỉ dành cho các quyền sư cao đẳng luyện tập và thi đấu để định lượng tài sức của bản thân và của người khác.

Nói đến mai thung hoa hay cách khác nói đến nghệ thuật múa lân, sư, rồng đòi hỏi người múa phải trải qua quá trình luyện tập rất lâu, sức khỏe dẻo dai, chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt.

Và vô số những lần bị té ngã, gãy chân, gãy tay để mang đến những màn nhảy điêu luyện, ngoạn mục trên cao cho khán giả.

Một bài múa lân, sư, rồng sẽ trở nên khô cứng, vô hồn nếu người biểu diễn không biết thổi hồn vào chính những con lân, sư tử, sư rồng khoác trên người và thiếu sự hòa quyện giữa các bước đi vừa uyển chuyển, nhịp nhàng, vừa duyên dáng, oai hùng với nhịp trống, phách.

Một tiết mục biểu diễn có thể kết hợp giữa lân với sư, lân với rồng hoặc kết hợp cả ba để tạo nên nét đặc sắc và độc đáo cho tiết mục biểu diễn nhằm thu hút người xem.

Các đoạn khác nhau của một bài múa lân, sư, rồng phải được sắp xếp một cách nhịp nhàng, phải có những đoạn lên cao trào kết hợp cùng các bài như lân leo cột, lân sư kết hợp nhảy bàn,…

Các động tác được sử dụng trong môn nghệ thuật dân gian này cũng mang đậm nét đặc trưng của võ cổ truyền Việt Nam.

Âm thanh là một yếu tố cực kì quan trọng trong nghệ thuật múa lân, sư, rồng bởi lẽ nó quyết định sự hấp dẫn của một bài múa.

Ngoài việc phải tạo ra không khí vui nhộn, âm thanh còn phải hòa quyện với từng bước di chuyển của con lân, sư, rồng để tạo ra hiệu ứng ăn ý, thống nhất cho toàn bộ bài diễn.

Màn trình diễn múa lân, sư, rồng còn hấp dẫn người xem bởi hình ảnh ông Địa, tay cầm quạt, đeo mặt nạ đi theo giỡn với con lân, đùa khách đang xem múa nhằm tạo nên yếu tố hài hước, dí dỏm cho bài múa.

Ông Địa được cho là hiện thân của Đức Di Lặc, một vị Phật lúc nào cũng tươi vui hiền lành. Ông Địa và con lân đi đến đâu là giáng phúc tới đó nên nhà nào cũng hoan hỉ treo rau xanh và giấy đỏ đón chào.

Sau này, người có tiền thường treo giải bằng tiền buộc trong một smiếng vải đỏ, lân phải trèo cao lấy bằng được “thức ăn” này.

Ông Địa không trèo cùng lân mà chỉ cùng lân múa, phe phẩy cái quạt to, ru lân ngủ hoặc đánh thức lân dậy.

Cảnh ông Địa vuốt ve lân thể hiện được tình cảm và sự hòa hợp sâu sắc giữa loài vật và con người trong một bầu không khí thanh bình, hoan lạc.

Cùng với sự phát triển của xã hội hiện đại ngày nay, mỗi dịp trung thu đến đều xuất hiện thêm rất nhiều hoạt động vui chơi, giải trí.

Tuy nhiên múa lân, sư, rồng vẫn thu hút được sự quan tâm của đông đảo người dân đặc biệt là tiếng hò reo vang của trẻ nhỏ.

Bởi lẽ nghệ thuật dân gian múa lân, sư, rồng không chỉ mang trong mình vẻ đẹp của văn hóa truyền thống mà nó còn đóng vai trò quan trọng trong việc góp phần khôi phục, bảo tồn và phát triển các trò chơi dân gian.

Cũng như các môn thể thao truyền thống khác của dân tộc Việt Nam.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *